پروتکل‌ به اشتراک‌گذاری داده در برنامه ثبت نارسایی حاد کبد در کودکان و شیرخواران در ایران

پروتکل‌ به اشتراک‌گذاری داده در مطالعات ثبت نارسایی حاد کبد در کودکان و شیرخواران بر اساس استانداردهای بین‌المللی حفاظت از داده‌های سلامت طراحی می‌شوند تا همزمان با پیشبرد اهداف علمی، حریم خصوصی بیماران حفظ گردد.

این پروتکل‌ها معمولاً شامل محورهای اصلی زیر هستند:

۱. حاکمیت داده

کمیته راهبردی: تشکیل کمیته‌ای برای نظارت بر نحوه دسترسی و استفاده از داده‌ها.

توافق‌نامه انتقال داده: تنظیم سندی حقوقی بین مرکز مبدأ (تولیدکننده داده) و مرکز مقصد (دریافت‌کننده)، که در آن محدودیت‌های استفاده از داده (مثلاً عدم فروش داده یا استفاده فقط برای تحقیقات تعریف شده) ذکر می‌شود.

۲. حفاظت و ناشناس‌سازی

حذف شناساگرهای مستقیم: حذف نام، کد ملی، آدرس دقیق و شماره پرونده بیمار.

کدگذاری: استفاده از کدهای جایگزین که فقط در مرکز مبدأ قابلیت تبدیل به اطلاعات هویتی را دارند.

تکنیک‌های حفظ حریم خصوصی: در صورت نیاز به انتشار داده‌های خرد استفاده از مدل‌های Differential Privacyبرای جلوگیری از بازشناسی بیمار از طریق ترکیب داده‌های دموگرافیک.

۳. استانداردهای فنی تبادل داده

فرمت‌های استاندارد: استفاده از مدل‌های داده‌ای مشترک جهت اطمینان از یکپارچگی داده‌ها بین بیمارستان‌های مختلف.

امنیت در انتقال: استفاده از پروتکل‌های رمزنگاری شده برای ارسال بسته‌های داده.

۴. سطوح دسترسی

سطح ۱) داده‌های تجمیعی: گزارش‌های آماری کلی که بدون محدودیت قابل انتشار است.

سطح ۲) داده‌های غیرهویتی: داده‌هایی که با درخواست رسمی و تأیید کمیته اخلاق در اختیار محققان قرار می‌گیرد.

سطح ۳) داده‌های حساس: داده‌های حساس که تحت پروتکل‌های امنیتی بسیار سخت‌گیرانه که در آن مدل به جای داده تحلیل می‌شوند.

۵. فرآیند درخواست داده

برای اینکه محققی به این داده‌ها دسترسی پیدا کند، معمولاً این مسیر طی می‌شود:

ارسال پروپوزال: ارائه طرح پژوهشی و هدف از استفاده داده‌ها.

تأییدیه کمیته اخلاق: ارائه مجوز کمیته اخلاق مؤسسه مبدأ.

بررسی توسط کمیته علمی ثبت: بررسی اینکه آیا درخواست با اهداف اصلی برنامه ثبت همخوانی دارد یا خیر.

تأیید حریم خصوصی: اطمینان از اینکه خروجی‌های تحقیق باعث شناسایی بیماران نخواهد شد.